Przejdź do menu Przejdź do menu Przejdź do treści głównej

DK Dorożkarnia, ul. Siekierkowska 28, 00-709 Warszawa

Kontakt Przejdź do facebook Przejdź do youtube

Projekty

Projekty artystyczno-społeczne

JAK TO SIĘ STAŁO, DZIEJE SIĘ I BĘDZIE SIĘ DZIAŁO…

Wszystko zaczęło się w 2007 roku, a właściwie jeszcze wcześniej wiosną 2001 roku, kiedy Anna Michalak-Pawłowska – od przeszło 20 lat dyrektorka Domu Kultury Dorożkarnia – pierwszy raz przyjechała na Siekierki w poszukiwaniu miejsca dla teatru młodzieżowego.

Był piękny, pogodny dzień. Jechała z Centrum Warszawy w kierunku Mokotowa. Gdy znalazła się na ulicy Czerniakowskiej, na wysokości szkoły sióstr Nazaretanek, skręciła w ulicę Bartycką.

Jadąc dalej, coraz węższą ulicą, czuła jak powoli zostawia miasto za sobą i zagłębiała się w tereny pełne łąk i zarośli z gdzie niegdzie rozrzuconymi niewielkimi domkami otoczonymi kolorowymi płotami i tonącymi w kwietnych ogródkach. Po chwili jechała już sennie wijącymi się ulicami: Nadrzeczną, Gwintową, Gościniec, Siekierkowską… krążąc zdawać by się mogło w tę i z powrotem, oglądała Siekierki. Miejsce intrygujące swoim nadwiślańskim, sielskim charakterem.

Po kilku minutach dojechała na ulicę Kątną. To tutaj zobaczyła mały niepozorny biały domek, którego stan był niezbitym dowodem na bezlitosny upływ czasu. Podeszła do furtki tej starej świetlicy, która dawniej była garażem dla siekierkowskich dorożek. Spojrzała uważnie na parterowy budynek zanurzony w cieniu dzikiego ogrodu pełnego wybujałych traw, krzewów i oplatających wszystko gałęzi kilku starych drzew…

To był moment! I już wiedziała, a właściwie poczuła, że jest to miejsce niezwykłe, że to jest TO miejsce.

„Stoję w samym sercu Siekierek…. gdzieś hen, prawie nad samą Wisłą, gdzieś gdzie nie dochodzi miejski gwar…. gdzie jest cisza, spokój, jakby czas się zatrzymał…” – przyszły pierwsze przemyślenia.

„Tak, nie będzie łatwo. Jest wiele do zrobienia. To nie lada wyzwanie.”  – kolejne myśli kłębiły się w jej głowie.

„Ależ tu jest wyjątkowo i niepowtarzalnie. Jaki tu jest sielski klimat.” – ruszyły emocje.

„I można byłoby zrobić tutaj to…. i jeszcze to…, a może z czasem i to!” – pomysły rodziły się jeden po drugim.

Wracając do zaparkowanego opodal samochodu przyjrzała się jeszcze raz uważnie ulicy, którą przyjechała, wydała jej się przyjazna i zapraszająca. Odwróciła głowę i spojrzała przez ramię jeszcze raz na ten mały, biały, niepozorny domek… ale tym razem w jej oczach, w jej głowie to miejsce żyło już śmiechem, wirowało tańcem i malowało nowy czas – czas Klubu Małego Warszawiaka nazwanego Starą Dorożkarnią, który z czasem przeobraził się w dzisiejszy Dom Kultury Dorożkarnia.

****

Jest rok 2007. Dom Kultury Dorożkarnia od 7 lat działa pełną parą na Siekierkach w swojej nowo wybudowanej siedzibie przy ulicy Siekierkowskiej 28. Codzienne odbywają się tutaj zajęcia dla przedszkolaków, dzieci i młodzieży. Koncerty, spektakle, wernisaże, festiwale, projekcje filmowe, imprezy lokalno – społeczne….

Jednym słowem działania ukierunkowane na wychowanie przez sztukę i na wychowanie do sztuki. Realizowane przedsięwzięcia są dedykowane wszystkim chętnym mieszkańcom Siekierek i Mokotowa. Nieustannie zachęcają swoją różnorodnością i atrakcyjnością tych, którzy wciąż wahają się z podjęciem decyzji o dołączeniu do istniejących grup zainteresowań. Zaangażowani pedagodzy, edukatorzy, instruktorzy i animatorzy tworzą przestrzeń przyjazną i ciekawą. Wszystkim zależy, żeby każdy kto wejdzie na teren Dorożkarni poczuł się miło i bezpiecznie, jak w domu – jak w gronie rodzinnym.

No właśnie, ten wątek atmosfery rodzinności w Domu Kultury łączył się od lat w myślach Dyrektorki Anny Michalak-Pawłowskiej z chęcią poznania przeszłości tutejszych miejsc i historii mieszkańców tych terenów. Wiedziała też, że teraz nadszedł dobry czas, aby zacząć zgłębiać co tutaj było? Kto, gdzie i jak tutaj żył? Kiedy Siekierki stały się częścią Warszawy?

Temat początkowo okazał się trudny, ponieważ w dostępnych opracowaniach o Warszawie niestety nie można było znaleźć żadnych konkretnych informacji o Siekierkach. I wtedy jak mówi Dyrektorka Anna: „Pomyślałam, że poszukiwanie korzeni, to doskonały temat na projekt dla lokalnego domu kultury. Tak narodził się pomysł na projekt Korzenie Siekierek. Początkowym celem było jedynie założenie strony www, aby tam zamieszczać dzieje Siekierek pisane losami tutejszych rodzin. Historie, stare fotografie i pamiątki okazały się niezwykłe i rodziły pomysły na kolejne przedsięwzięcia.”

I tak jesienią 2007 roku zapoczątkowany został projekt „Korzenie Siekierek”.

Jego najważniejszym celem było nawiązanie kontaktu z siekierczanami. Dzięki współpracy ze Szkołą Podstawową nr 3 przy ulicy Gościniec rozpoczęto działania z dziećmi w nadziei, że ich udział w poszukiwaniu śladów siekierkowskich historii uaktywni ich rodziców. Okazało się jednak, że uczniowie pochodzą głównie spoza Siekierek, a jeśli nawet należą do siekierkowskich rodzin, to do takich, które sprowadziły się na Siekierki stosunkowo niedawno, 10−15 lat temu. W związku z  tym zaproponowano nauczycielom opracowanie własnych miniprojektów, dotyczących udziału uczniów w Projekcie „Korzenie Siekierek”. Dzięki zaangażowaniu trzech nauczycielek: Urszuli Czaplickiej, Anny Kołoty i Bożeny Maciejewskiej pojawiły się pomysły wycieczek do Elektrociepłowni Siekierki i na Kopiec Powstania Warszawskiego, a także koncepcja rozmów uczniów klas I – IV z siekierkowską starszyzną. Celem przygotowania dzieci do tego przedsięwzięcia, Iza Meyza z Centrum Edukacji Obywatelskiej, przeprowadziła kilkugodzinne warsztaty, podczas których uczniowie dowiedzieli się, jak można poznawać historię rodzinnego miejsca. Udział szkoły w Projekcie został zwieńczony realizacją konkursów plastycznego i literackiego o Siekierkach. A wielki finał tych konkursów odbył się na początku 2008 roku.

Kolejnym krokiem na drodze zgłębiania historii losów tutejszych rodzin było dotarcie do społeczności zgromadzonej wokół Sanktuarium o.o. Pijarów. Wychodząc z założenia, że społeczność ta w tamtym czasie skupiała ludzi starszych, związanych z Siekierkami i mieszkających tu od lat, w ten sposób zainicjowano próbę zaktywizowania lokalnej społeczności w poszukiwaniach siekierkowskich korzeni.

Dzięki obydwu tym inicjatywom, współpracy z dziećmi i seniorami, udało się nawiązać kontakt z rdzennymi siekierczanami. Liczne spotkania obfitujące w wielogodzinne rozmowy, wspólne oglądanie rodzinnych fotografii i pamiątek zaowocowało pokaźną kolekcją nagrań, zdjęć i…. wzruszających przeżyć. Bardzo pomocne okazało się zaproszenie mieszkańców Siekierek, podczas każdego spotkania, do tworzenia tzw. „mapy wyobrażeniowej”, której pomysłodawcą była Joanna Mikulska w postaci dużej, odręcznie namalowanej mapy Siekierek sprzed 1945 roku, na której rozmówca mógł narysować swój dom rodzinny oraz jego zdaniem ważne miejsca dla społeczności, o których słyszał lub które pamiętał. Dzięki temu dowiedzieliśmy się, kto czyim był sąsiadem; że w rejonie ulic Daktylowej, Figowej i Cytrynowej stacjonowali dorożkarze; że na mostku, który łączył Siekierki z Czerniakowem, na ulicy Wolickiej straszyło… Odkryliśmy też, gdzie była kuźnia, a gdzie mydlarnia, jak wyglądał dwór i folwark oraz że na Siekierkach funkcjonowała karczma i przedwojenne przedszkole oraz świetlica, w której wiele lat później miał swoją pierwszą siedzibę Dom Kultury Dorożkarnia.

Pozyskane w 2007 roku materiały, w kolejnych latach okazały się punktem wyjścia do następnych działań artystycznych, animacyjnych i kulturalno-społecznych. Zebrane opowieści, fotografie i rodzinne pamiątki na przestrzeni następnych kilkunastu lat zostały zmultiplikowane na wiele różnorodnych sposobów i działań artystycznych. Kalendarze, plener malarski, wystawy obrazów i fotografii wielkoformatowej, różnego rodzaju prezentacje wieszane w rozlicznych miejscach Warszawy, na płotach, w podwórkach, w parkach, a także na warszawskim Krakowskim Przedmieściu i na Placu Zamkowym, oraz filmy dokumentalne i animowane, spektakl teatralny, audio spacer z opowieściami na mp3, i wreszcie wspaniały album pt. „Korzenie Siekierek – Historie pisany losami rodzin” czy gry familijne (podwórkowe, planszowe, palikowe) prezentowane w klubokawiarniach, świetlicach i domach kultury. A z myślą o spacerowiczach powstały Znaki w Przestrzeni siekierkowskiej stanowiące specjalnie zaprojektowaną instalację umieszczoną w 11 historycznych miejscach, upamiętniając i informując zarazem, że kiedyś była tu mydlarnia, a tam kuźnia, z kolei w innym miejscu był dwór i folwark…

Z perspektywy czasu tych kilkadziesiąt inicjatyw przyczyniło się do tego, że Siekierki z miejsca o którym niewiele osób wiedziało, wyszły z cienia i stały się miejscem coraz bardziej rozpoznawalnym dla warszawiaków. Ale co najważniejsze, ludzie zamieszkujący te tereny z dziada pradziada, udostępniając swoje rodzinne wspomnienia i zachowane w nich ślady minionych miejsc i wydarzeń, zyskali możliwość, aby mówić głośno i z dumą o swojej historii pisanej losami swoich rodzin, którą udało się uchwycić, utrwalić a tym samym uchronić przed zapomnieniem.

asd
Skip to content